Republika Srpska je u unikatnoj poziciji u Evropi, a potencijalno i šire – ima dva predsjednika, s tim da samo jedan od njih službeno obnaša ovu funkciju.
Od pobjede na prijevremenim izborima u RS-u u februaru ove godine, poziciju obnaša Siniša Karan, bivši ministar unutrašnjih poslova ovog entiteta.
Ipak, situacija na terenu govori drugačije, jer se kao predsjednik ponaša lider vladajućeg SNSD-a Milorad Dodik, iako ga je s te pozicije uklonila pravomoćna presuda Suda Bosne i Hercegovine iz ljeta 2025. godine.
Karan vodi entitet samo kada nešto treba potpisati
U prilog tezi da entitet Karan vodi samo na papiru ide nekoliko jasnih obrazaca koji se mogu primijetiti od njegove pobjede nad opozicionim kandidatom Brankom Blanušom, a koji su suštinski samo nastavak djelovanja iz perioda kada je na v.d. osnovi tu poziciju obnašala Ana Trišić-Babić.
Prije svega, ne postoji događaj na kojem učestvuju zvanični predstavnici RS-a, unutar ili van ovog entiteta, a na kojem u prvom redu nema Milorada Dodika, bez obzira što nema formalnu funkciju.
Od otvaranja mosta u banjalučkom naselju Česma, pa do posjete Beogradu, Dodik je u prvom planu, a tek iza njega stoje Karan, premijer Vlade RS-a Savo Minić i drugi.
Najbolji pokazatelj ovakvog stanja na terenu, ali i činjenice da takav odnos ima odobrenje i predsjednika Srbije Aleksandra Vučića, je jedan snimak koji je objavljen s nedavne posjete rukovodstva RS-a Beogradu.
Naime, na snimku se može vidjeti ulazak u zvanične institucije Srbije gdje se Dodik “progurao” pored Karana kako bi prvi, kao svojevrsni lider delegacije, ušao zajedno s Vučićem u zgradu.
Dodik i dalje koristi sve benefite mjesta predsjednika RS-a?
Prema informacijama do kojih je došao Klix.ba iz opozicionih krugova u RS-u, stanje u Palati Republike, sjedištu predsjednika RS-a, se nije promijenilo nakon što je Dodik bio primoran da funkciju napusti zbog presude koju mu je Sud BiH izrekao prethodne godine.
Tokom kratkotrajnog mandata Trišić-Babić te aktuelnog mandata Karana, Dodik navodno i dalje svakodnevno dolazi u Palatu Republike, te radi iz ureda namijenjenog predsjedniku entiteta.
Ovakav obrazac ponašanja sugeriše da se institucije RS-a, iako na papiru poštuju odluke državnog suda, i dalje nalaze pod čvrstom kontrolom lidera SNSD-a.
Naravno, kao predsjednik vladajuće stranke koji je, bez obzira na presudu, zadržao bezuslovnu kontrolu nad svakim aspektom djelovanja SNSD-a, bilo je i za očekivati da će Dodik imati maksimalni nadzor nad procesima u RS-u.
Ipak, njegovo “guranje” u fokus, čak i tokom sastanaka s rukovodstvom Srbije, je očito i eklatantno, a može se čak nazvati i svojevrsnim ignorisanjem zvaničnih institucija entiteta.
Situacija se najvjerovatnije neće promijeniti ni nakon izbora, ako SNSD ponovo dobije dovoljno podrške da formira vlast na nivou entiteta. Ko god bude predsjednik RS-a, bit će to samo na papiru i samo kada nešto bude trebalo potpisati.
